Koper, goud en zilver behoren tot de eerste metalen die de mens gebruikte. Al in het oude Egypte en in Mesopotamië werden deze grondstoffen gewonnen en verwerkt.

De zoektocht naar bodemschatten begon aanvankelijk aan het aardoppervlak. Zichtbare gesteente- of ertsvoorraden – zogenaamde dagzomen – gaven aanwijzingen waar het graven naar waardevolle ertsen de moeite waard zou kunnen zijn. Dergelijke dagzomen kwamen bijzonder vaak voor op steile berghellingen. Later leerden de mijnwerkers zelfs om aan de hand van bepaalde planten de aanwezigheid van ertslagen in de ondergrond af te leiden.

Ook rondom Saalfeld gaat de geschiedenis van de mijnbouw terug tot de bronstijd. Tussen ongeveer 2200 en 1200 voor Christus werd hier kopererts gewonnen. Van de middeleeuwen tot de Dertigjarige Oorlog stond vooral de zoektocht naar zilver centraal. De winning van kobalt-, koper- en ijzererts werd tot ver in de 19e eeuw voortgezet.

Daarnaast speelde bariet een belangrijke rol. Deze grondstof werd onder andere gebruikt voor de papierproductie en voor de productie van kleurpigmenten voor gevels. Vandaag de dag wordt in de Maxhütte Unterwellenborn bij Saalfeld nog steeds ijzererts gesmolten – een getuigenis van de lange mijnbouwtraditie van de regio.