15
Levende stenen
De Feengrotten zijn uniek, omdat de druipstenen voornamelijk bestaan uit het zeldzame mineraal diadochiet en niet uit kalksteen. Door de bijzondere wateromstandigheden in de grotten groeien deze formaties aanzienlijk sneller dan druipstenen in gewone kalksteengrotten.
Meer weten:
Meer weten:
In de gangen van de voormalige mijn “Jeremias Glück” komt alkalisch dieptewater in contact met het zure water uit de lagen dicht bij het oppervlak. Deze bijzondere ondergrondse wateromstandigheden zijn de reden dat de Feengrotten konden uitgroeien tot de kleurrijkste druipsteengrotten ter wereld.
Druipstenen ontstaan normaal gesproken in kalksteengrotten. Daar lost koolzuurhoudend sijpelwater de kalksteen op en transporteert het opgeloste calciumcarbonaat de grot in. Aan het plafond van de grot blijven bij elke waterdruppel minuscule kalkkristallen achter, waaruit gedurende lange tijd druipstenen groeien.
Dit proces verloopt uiterst traag: voordat een kalkdruipsteen tussen de acht en vijftien millimeter is gegroeid, gaan er meer dan honderd jaar voorbij. Voor een druipsteen van een meter lang is daarom ongeveer tienduizend jaar nodig. In droge periodes komt de groei zelfs volledig tot stilstand.
Ook in de Feengrotten zijn er kalkdruipstenen. Ze zijn echter zeldzaam, omdat het overwegend zure tot sterk zure water voorkomt dat calciumcarbonaat wordt afgezet.
De meeste druipstenen in de Feengrotten bestaan in plaats daarvan uit het zachte mineraal diadochiet. Onder de bijzondere omstandigheden van de grotten groeien ze tot wel drie centimeter per jaar – een lengte
Probeer het zelf:
Kun je de groei van druipstenen versnellen door er meer water op te laten druppelen? Welke rol speelt de pH-waarde van het water? En hoe ontstaan de felle kleuren van de Feengrotten? Hier kun je het zelf uitproberen en ontdekken welke factoren de groei van druipstenen beïnvloeden.
pH-waarde
De pH-waarde geeft aan of een waterige oplossing zuur, neutraal of alkalisch is. In een grot bepaalt dit of druipstenen groeien of oplossen. Een licht zure tot alkalische pH-waarde – ongeveer tussen 6 en 14 – bevordert de groei. Als het water echter sterk zuur is, dus bij een pH-waarde onder 3, worden de druipstenen langzaam afgebroken.
Watertoevoer
Ook de hoeveelheid water speelt een cruciale rol. Als er veel mineraalrijk water de grot binnenkomt, kunnen er druipstenen groeien. Stroomt er daarentegen maar weinig water na, dan vertraagt de groei of komt deze helemaal tot stilstand.
Mineralen
Het druppelwater in de Feengrotten bevat bovendien verschillende metalen en andere opgeloste stoffen. Hieruit ontstaan nieuwe mineralen die de druipstenen hun buitengewone kleuren geven.
- Diadochiet: druipstenen van puur diadochiet zijn wit tot lichtgeel.
- Koperverbindingen: deze kleuren de druipstenen blauw of groen.
- IJzerverbindingen: deze zorgen voor roestrode tot bruine tinten, soms ook geel.
- Mangaanverbindingen: deze zorgen voor bruinzwarte tot diepzwarte kleuren.
- Vanadiumverbindingen: deze zorgen voor verschillende groentinten – van geelgroen via olijfgroen tot appelgroen.